آمادگی پیش از آنژیوگرافی: دارو، آزمایش، ناشتا بودن و رضایت آگاهانه
پیش از آنژیوگرافی برنامهٔ دقیق مرکز را بگیرید و فهرست دارو، حساسیت، بیماری کلیه و آزمایش‌های اخیر را همراه داشته باشید. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
موضوع و علت
تیم درمان علت آزمایش، احتمال PCI همان‌جلسه، محل ورود و خطرهای اصلی را توضیح می‌دهد. در وضعیت اورژانسی زمان محدودتر است؛ در اقدام برنامه‌ریزی‌شده فرصت پرسش دربارهٔ گزینه‌ها و رضایت آگاهانه دارید.
تشخیص و سنجش خطر
کراتینین/eGFR، هموگلوبین و وضعیت خون‌ریزی بسته به شرایط بررسی می‌شود. سابقهٔ واکنش به حاجب، بیماری کلیه، بارداری احتمالی، دیابت و داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت را حتماً اطلاع دهید.
مراقبت و درمان
ناشتایی، مصرف آب و زمان مصرف دارو را از همان مرکز کتبی بگیرید؛ توصیهٔ واحد برای همه نیست. دربارهٔ متفورمین و رقیق‌کننده‌ها بر پایهٔ نوع اقدام و کارکرد کلیه تصمیم اختصاصی گرفته می‌شود. برای بازگشت، همراه و برنامهٔ ترخیص داشته باشید.
هشدارها و پیگیری
پیش از اقدام اگر تب، خون‌ریزی فعال، درد سینهٔ جدید، تنگی نفس یا تغییر کلیه رخ داد به تیم اطلاع دهید. درد سینهٔ شدید با علائم همراه را به موعد آنژیوگرافی موکول نکنید.
۳۰ پرسش و پاسخ
آیا باید آسپرین را قطع کنم؟
خودسرانه نه؛ تیم درمان با توجه به علت مصرف تصمیم می‌گیرد.
متفورمین را همیشه ۴۸ ساعت قطع می‌کنند؟
خیر؛ سیاست به نوع تزریق، کارکرد کلیه و پروتکل مرکز بستگی دارد.
داروی فشار را صبح بخورم؟
دستور اختصاصی مرکز را برای هر دارو بگیرید.
آیا آزمایش کلیه لازم است؟
در افراد در معرض خطر یا طبق پروتکل پیش از حاجب بررسی می‌شود.
آلرژی به غذاهای دریایی همان آلرژی حاجب است؟
خیر؛ واکنش قبلی به خود مادهٔ حاجب مهم‌تر است و باید گزارش شود.
ناشتایی چند ساعت؟
زمان را از مرکز بپرسید؛ به آرام‌بخشی و پروتکل بستگی دارد.
می‌توانم تنها بروم؟
برای ترخیص و کمک در راه برگشت معمولاً همراه مناسب است.
اگر باردار باشم؟
حتماً پیشاپیش اطلاع دهید تا فایده و خطر سنجیده شود.
چه مدارکی ببرم؟
گزارش‌ها، آزمایش کلیه، فهرست داروها و آلرژی‌ها.
آیا احتمال استنت همان روز هست؟
ممکن است؛ پیشاپیش دربارهٔ حدود رضایت و گزینه‌ها گفت‌وگو کنید.
این موضوع به زبان ساده چیست؟
پیش از آنژیوگرافی برنامهٔ دقیق مرکز را بگیرید و فهرست دارو، حساسیت، بیماری کلیه و آزمایش‌های اخیر را همراه داشته باشید. هیچ دارویی را خودسرانه قطع نکنید.
چه کسانی بیشتر باید آن را جدی بگیرند؟
فرد دارای علامت تازه یا بدترشونده، بیماری کرونر شناخته‌شده یا عوامل خطر باید بر اساس شدت علائم ارزیابی شود؛ تصمیم فردی است.
چه نشانه‌ای فوریت پزشکی دارد؟
درد فشارندهٔ تازه یا طولانی سینه، تنگی نفس شدید، تعریق سرد، غش یا اختلال گفتار و ضعف یک‌طرفه: فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.
آیا با یک علامت می‌توان تشخیص داد؟
خیر؛ شرح حال، معاینه و آزمون مناسب در کنار هم تفسیر می‌شوند.
قدم اول ارزیابی چیست؟
کراتینین/eGFR، هموگلوبین و وضعیت خون‌ریزی بسته به شرایط بررسی می‌شود؛ مسیر دقیق را پزشک بر اساس خطر تعیین می‌کند.
آیا نوار قلب طبیعی بیماری را رد می‌کند؟
خیر؛ نوار یک زمان خاص را نشان می‌دهد و اگر علائم ادامه دارند ارزیابی تکمیلی ممکن است لازم شود.
آیا آزمایش تروپونین همیشه لازم است؟
در شک به سندرم حاد کرونر طبق پروتکل اورژانس مهم است؛ برای هر مشکل پایدار یا پیگیری روتین لازم نیست.
آیا همه به آنژیوگرافی نیاز دارند؟
خیر؛ فوریت، خطر، علائم و نتیجهٔ بررسی‌های اولیه تعیین می‌کند.
آیا هر تنگی کرونر استنت می‌خواهد؟
خیر؛ علت مراجعه، اهمیت عملکردی ضایعه، آناتومی و گزینه‌های دارویی یا جراحی باید سنجیده شوند.
آیا درمان دارویی همچنان لازم است؟
بله؛ حتی پس از بازکردن رگ، کنترل چربی، فشار، دیابت و مصرف داروهای تجویز‌شده اهمیت دارد.
اگر بیماری کلیه دارم چه بگویم؟
آسیب کلیه، eGFR/کراتینین اخیر و همهٔ داروها را پیش از مادهٔ حاجب به تیم اطلاع دهید.
آیا واکنش قبلی به مادهٔ حاجب مهم است؟
بله؛ نام ماده، نوع و شدت واکنش و درمانی که دریافت کردید را بگویید.
آیا داروها را پیش از اقدام قطع کنم؟
خیر؛ به‌خصوص ضدپلاکت و ضدانعقاد را بدون برنامهٔ مکتوب تیم درمان تغییر ندهید.
برای ویزیت چه مدارکی ببرم؟
فهرست داروها، گزارش نوار/اکو/آزمایش، تصاویر قبلی و شرح زمان و الگوی علائم را ببرید.
آیا سن بالا یا دیابت به‌تنهایی تصمیم را مشخص می‌کند؟
خیر؛ این عوامل در خطر نقش دارند ولی سود و خطر اقدام فردی سنجیده می‌شود.
آیا بارداری احتمالی را اطلاع دهم؟
بله؛ پیش از روش‌های دارای تابش یا مادهٔ حاجب اطلاع دهید تا ضرورت و گزینه‌ها سنجیده شوند.
پس از اقدام چه چیزی را پیگیری کنم؟
دستور ترخیص، داروها، علائم تازه و زمان مراجعه یا آزمایش پیگیری را کتبی دریافت کنید.
آیا می‌توانم داروی ضدپلاکت را خودسرانه قطع کنم؟
خیر؛ به‌ویژه پس از استنت ممکن است خطر لخته و سکتهٔ قلبی بالا برود.
اگر علائمم بدتر شد چه کنم؟
در علائم شدید یا ناگهانی با ۱۱۵ تماس بگیرید؛ برای تغییر تدریجی، زودتر با تیم قلب هماهنگ کنید.
چه سؤالی را حتماً از پزشک بپرسم؟
هدف اقدام برای شما، گزینه‌های جایگزین، سود و خطر فردی، داروهای پس از آن و مسیر تماس در صورت عارضه را بپرسید.
منابع معتبر
- https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/diagnosing-a-heart-attack/cardiac-catheterization
- https://www.acr.org/Clinical-Resources/Clinical-Tools-and-Reference/Contrast-Manual
- https://www.escardio.org/guidelines/clinical-practice-guidelines/all-esc-practice-guidelines/chronic-coronary-syndromes/
این مطلب برای آگاهی عمومی است؛ تشخیص و درمان شخصی با ارزیابی پزشک انجام می‌شود.