TEVAR

TEVAR (ترمیم اندوواسکولار آئورت سینه‌ای) در درمان بیماری‌های شریانی

🟥 ① TEVAR چیست؟

TEVAR یا Thoracic Endovascular Aortic Repair یک روش کم‌تهاجمی برای درمان بیماری‌های آئورت سینه‌ای است.

در این روش، یک استنت‌گرافت (Stent Graft) از طریق شریان فمورال در کشاله ران وارد بدن شده و در قسمت آسیب‌دیده آئورت سینه‌ای قرار می‌گیرد. استنت‌گرافت مسیر جدیدی برای عبور خون ایجاد می‌کند و فشار را از روی دیواره ضعیف یا آسیب‌دیده آئورت برمی‌دارد.

امروزه TEVAR در بسیاری از بیماران، جایگزین جراحی باز آئورت سینه‌ای شده است و باعث کاهش مرگ‌ومیر، خونریزی و مدت بستری می‌شود.

🟦 ② TEVAR برای درمان چه بیماری‌هایی انجام می‌شود؟

TEVAR در درمان بسیاری از بیماری‌های آئورت سینه‌ای کاربرد دارد، از جمله:

• آنوریسم آئورت سینه‌ای
• دایسکشن آئورت نوع B
• زخم نافذ آئورت (Penetrating Aortic Ulcer)
• هماتوم داخل دیواره آئورت (Intramural Hematoma)
• پارگی یا آسیب تروماتیک آئورت
• برخی آنوریسم‌های کاذب (Pseudoaneurysm)
• نشت یا عوارض برخی جراحی‌های قبلی آئورت

انتخاب TEVAR به محل ضایعه، آناتومی آئورت و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.

🟨 ③ TEVAR چگونه انجام می‌شود؟

این عمل در اتاق عمل هیبرید یا اتاق آنژیوگرافی پیشرفته انجام می‌شود.

مراحل انجام عبارت‌اند از:

• ایجاد برش کوچک یا ورود از طریق پوست در کشاله ران
• وارد کردن کاتتر به شریان فمورال
• هدایت استنت‌گرافت تا آئورت سینه‌ای با کمک فلوروسکوپی
• باز کردن استنت‌گرافت در محل ضایعه
• انجام آنژیوگرافی نهایی برای بررسی محل استنت و اطمینان از عدم وجود اندولیک (Endoleak)

این عمل معمولاً با بیهوشی عمومی انجام می‌شود، هرچند در برخی بیماران می‌توان از بی‌حسی ناحیه‌ای نیز استفاده کرد.

🟩 ④ مزایا و عوارض احتمالی TEVAR چیست؟

مزایا

• بدون نیاز به باز کردن قفسه سینه
• درد کمتر
• خونریزی کمتر
• کاهش مدت بستری
• بهبود سریع‌تر
• کاهش خطر مرگ‌ومیر در بیماران مناسب

عوارض احتمالی

• اندولیک (Endoleak)
• جابه‌جایی استنت‌گرافت
• آسیب شریان محل ورود
• سکته مغزی
• آسیب نخاع و ضعف یا فلج اندام‌ها (عارضه نادر اما مهم)
• نارسایی کلیه ناشی از ماده حاجب
• نیاز به مداخله مجدد در برخی بیماران

این عوارض با انتخاب صحیح بیمار و انجام عمل در مراکز تخصصی کاهش می‌یابد.

🟪 ⑤ بعد از TEVAR چه مراقبت‌هایی لازم است؟

برای موفقیت طولانی‌مدت درمان، رعایت موارد زیر ضروری است:

• مصرف منظم داروهای تجویزشده
• کنترل دقیق فشار خون
• ترک کامل سیگار و قلیان
• کنترل دیابت و چربی خون
• انجام سی‌تی آنژیوگرافی طبق برنامه پزشک
• مراجعه فوری در صورت درد شدید قفسه سینه، کمر، شکم یا کاهش قدرت پاها

پیگیری منظم برای تشخیص اندولیک، جابه‌جایی استنت یا سایر عوارض اهمیت زیادی دارد.

⬜ ⑥ نکته کلیدی

TEVAR یکی از بزرگ‌ترین پیشرفت‌های جراحی عروق در درمان بیماری‌های آئورت سینه‌ای است، اما همه بیماران کاندید مناسبی برای این روش نیستند. انتخاب بین TEVAR و جراحی باز باید بر اساس آناتومی آئورت، نوع بیماری و وضعیت عمومی بیمار انجام شود.

📖 ⑦ بیشتر بدانید

• آنوریسم آئورت سینه‌ای
• دایسکشن آئورت
• زخم نافذ آئورت
• هماتوم داخل دیواره آئورت
• EVAR
• سی‌تی آنژیوگرافی (CTA)

👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

TEVAR امروزه درمان انتخابی بسیاری از بیماران مبتلا به بیماری‌های آئورت سینه‌ای، به‌ویژه دایسکشن نوع B پیچیده و آنوریسم آئورت سینه‌ای با آناتومی مناسب، محسوب می‌شود. با این حال، موفقیت این روش به برنامه‌ریزی دقیق قبل از عمل، انتخاب صحیح استنت‌گرافت و پیگیری مادام‌العمر با تصویربرداری وابسته است. در برخی بیماران، به‌ویژه در صورت نامناسب بودن آناتومی آئورت یا درگیری گسترده، جراحی باز همچنان بهترین گزینه درمانی است.

🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

❌ TEVAR برای همه بیماران مبتلا به بیماری آئورت سینه‌ای مناسب است.

❌ بعد از TEVAR دیگر نیازی به سی‌تی آنژیوگرافی یا پیگیری نیست.

❌ استنت‌گرافت بیماری آئورت را به‌طور کامل درمان می‌کند.

❌ بعد از TEVAR می‌توان داروهای فشار خون را قطع کرد.

❌ TEVAR هیچ عارضه‌ای ندارد.

🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

✔️ TEVAR یک روش کم‌تهاجمی برای درمان بیماری‌های آئورت سینه‌ای با استفاده از استنت‌گرافت است.

✔️ این روش در درمان آنوریسم آئورت سینه‌ای، دایسکشن نوع B، زخم نافذ آئورت و برخی آسیب‌های آئورت کاربرد دارد.

✔️ TEVAR نسبت به جراحی باز معمولاً باعث درد کمتر، خونریزی کمتر و بهبود سریع‌تر می‌شود.

✔️ پیگیری مادام‌العمر با سی‌تی آنژیوگرافی برای تشخیص اندولیک یا سایر عوارض ضروری است.

✔️ انتخاب بین TEVAR و جراحی باز باید بر اساس شرایط هر بیمار و آخرین گایدلاین‌های علمی انجام شود.

📚 منابع علمی

• 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Disease
• 2024 European Society for Vascular Surgery (ESVS) Guidelines on Aortic Diseases
• Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines
• European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS) Guidelines
• Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy
• UpToDate: Thoracic Endovascular Aortic Repair (TEVAR)