# خونریزی زیر بغل (Axillary Hemorrhage)
🔴 **هشدار:** خونریزی زیر بغل یکی از خطرناک‌ترین خونریزی‌های ناحیه اتصال اندام به تنه (Junctional Hemorrhage) است. به دلیل وجود شریان و ورید آگزیلاری (Axillary Artery & Vein)، بیمار ممکن است در مدت کوتاهی دچار شوک و مرگ شود. در این ناحیه **استفاده از تورنیکه معمولی امکان‌پذیر نیست** و باید بلافاصله فشار مستقیم، تامپوناد زخم و در صورت امکان گاز هموستاتیک استفاده شود. هم‌زمان با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
## 🟥 ① خونریزی زیر بغل چیست؟
خونریزی زیر بغل به خروج خون از شریان، ورید یا شاخه‌های عروقی ناحیه آگزیلا گفته می‌شود. این ناحیه محل عبور عروق اصلی اندام فوقانی است و به دلیل نزدیکی به تنه، کنترل خونریزی آن دشوارتر از خونریزی دست یا بازو است.
خونریزی زیر بغل یکی از مهم‌ترین خونریزی‌های Junctional محسوب می‌شود و در صورت عدم کنترل سریع، می‌تواند باعث از دست رفتن حجم زیادی از خون و مرگ بیمار شود.
---
## 🟦 ② شایع‌ترین علل خونریزی زیر بغل
• زخم گلوله
• زخم چاقو
• انفجار
• تصادفات شدید
• آسیب‌های صنعتی
• شکستگی شدید شانه یا ترقوه همراه با آسیب عروق
• آسیب هنگام جراحی یا اقدامات پزشکی
### عوامل افزایش خطر
• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون
• اختلالات انعقادی
• سالمندی
• آسیب‌های چندگانه
---
## 🟨 ③ ارزیابی و کنترل خونریزی
ابتدا شدت خونریزی را ارزیابی کنید.
در صورت خونریزی شدید:
• فشار مستقیم و محکم روی محل خونریزی وارد کنید.
• زخم را به‌طور کامل با گاز استریل یا گاز هموستاتیک تامپوناد کنید.
• حداقل ۳ تا ۵ دقیقه فشار مداوم حفظ شود.
• سپس پانسمان فشاری انجام دهید.
• علائم شوک مرتب بررسی شوند.
**نکته مهم:** در خونریزی زیر بغل، تورنیکه معمولی قابل استفاده نیست. در برخی مراکز تخصصی ممکن است از **Junctional Tourniquet** استفاده شود.
---
## 🟩 ④ درمان
### اقدامات اولیه
• فشار مستقیم
• تامپوناد زخم
• استفاده از گاز هموستاتیک
• پانسمان فشاری
• انتقال فوری بیمار
### درمان‌های بیمارستانی
• جراحی ترمیم شریان یا ورید آگزیلاری
• کنترل خونریزی با روش‌های اندوواسکولار در برخی بیماران
• تزریق خون و فرآورده‌های خونی
• درمان شوک
• ترمیم اعصاب و آسیب‌های همراه
---
## 🟪 ⑤ مراقبت‌های بعد از کنترل خونریزی
• پانسمان را باز نکنید.
• فشار روی زخم حفظ شود.
• علائم شوک مرتب بررسی شوند.
• بیمار گرم نگه داشته شود.
• عملکرد دست، نبض و رنگ اندام ارزیابی شود.
• بیمار سریع به مرکز درمانی منتقل شود.
---
## ⬜ ⑥ نکته کلیدی
**خونریزی زیر بغل از معدود خونریزی‌هایی است که تورنیکه معمولی در آن کاربرد ندارد.** فشار مستقیم، تامپوناد کامل زخم و استفاده از گاز هموستاتیک مهم‌ترین روش‌های کنترل این خونریزی هستند.
---
## 👨⚕️ ⑦ نظر متخصص تپش
خونریزی زیر بغل یکی از پیچیده‌ترین آسیب‌های عروقی است. در بسیاری از موارد، موفقیت درمان به کنترل سریع خونریزی در محل حادثه و انتقال فوری بیمار به مرکز مجهز به جراح عروق بستگی دارد. آموزش صحیح تامپوناد زخم در این ناحیه می‌تواند جان بسیاری از بیماران را نجات دهد.
---
## 🔵 ⑧ باورهای نادرست رایج
❌ برای خونریزی زیر بغل باید تورنیکه معمولی بست.
❌ فشار مختصر روی زخم کافی است.
❌ اگر خونریزی کمتر شد، دیگر نیازی به بیمارستان نیست.
❌ فقط پزشکان می‌توانند خونریزی زیر بغل را کنترل کنند.
❌ پس از کنترل اولیه، احتمال خونریزی مجدد وجود ندارد.
---
## 🟢 ⑨ چه زمانی فوراً به اورژانس مراجعه کنیم؟
• خونریزی شدید از زیر بغل وجود داشته باشد.
• خون با فشار زیاد یا به‌صورت فواره‌ای خارج شود.
• زخم ناشی از گلوله، چاقو یا انفجار باشد.
• بیمار دچار رنگ‌پریدگی، تعریق سرد یا کاهش سطح هوشیاری شود.
• خونریزی با فشار مستقیم متوقف نشود.
• دست سرد، بی‌حس یا بدون نبض شود.
---
## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه
✔️ خونریزی زیر بغل یکی از خطرناک‌ترین خونریزی‌های ناحیه اتصال اندام به تنه است.
✔️ در این ناحیه، تورنیکه معمولی معمولاً قابل استفاده نیست.
✔️ فشار مستقیم، تامپوناد کامل زخم و گاز هموستاتیک مهم‌ترین روش‌های کنترل خونریزی هستند.
✔️ انتقال سریع بیمار به مرکز درمانی برای ترمیم عروق ضروری است.
✔️ اقدام سریع و صحیح می‌تواند جان بیمار و عملکرد اندام فوقانی را حفظ کند.
---
## 📚 منابع علمی
• American College of Surgeons (ACS) – Stop the Bleed Program
• Committee on Tactical Combat Casualty Care (CoTCCC) Guidelines
• Advanced Trauma Life Support (ATLS), 11th Edition
• Prehospital Trauma Life Support (PHTLS), 10th Edition
• Tactical Emergency Casualty Care (TECC) Guidelines
• European Society for Vascular Surgery (ESVS)