دکتر محمد آقاجانیان، فوقتخصص گوارش و کبد، در پروفایل سایت تپش برای گوارش و کبد بالغین معرفی شده است. مرتبهٔ علمی، دورهها و سوابق تکمیلی در آن پروفایل ثبت نشدهاند.
تصاویر آموزشی و مفهومیاند. انتخاب روش با پزشک است؛ محل انجام و دسترسی به دستگاه هنگام نوبت هماهنگ میشود.
آشنایی با کاربرد، روش و ابزار
شروع مراجعه
شروع مراجعه
ارزیابی جامع علائم گوارش و کبد
درد شکم، تغییر اجابت مزاج، سوزش یا اختلال بلع میتوانند علتهای متفاوتی داشته باشند. پزشک زمان شروع، شدت، سابقهٔ خانوادگی، داروها و گزارشهای قبلی را کنار معاینه بررسی میکند.
آزمایش، تصویربرداری یا آندوسکوپی برای همه لازم نیست. مسیر بررسی و پیگیری بر اساس نشانههای هشدار و وضعیت فرد تعیین میشود.
آندوسکوپی فوقانی با لولهٔ انعطافپذیر دوربیندار، پوشش مری، معده و ابتدای رودهٔ باریک را بررسی میکند. پزشک ممکن است برای علائم پایدار، دشواری بلع یا بررسی یک یافتهٔ خاص آن را پیشنهاد کند.
آمادگی و ناشتا بودن، داروهای مصرفی و شرایط آرامبخشی باید از مرکز انجامدهنده دریافت شود. انجام این روش در تپش تنها پس از تأیید محل و امکانات قابل اعلام است.
این موضوع چگونه بررسی میشود؟
دلیل انجام و داروها، بهویژه رقیقکنندهها، را با تیم درمان مرور کنید.
دستور آمادگی اختصاصی مرکز را دنبال کنید.
زمان دریافت گزارش و نیاز به همراه پس از آرامبخشی را بپرسید.
در بعضی آندوسکوپیها یا کولونوسکوپیها، پزشک نمونهٔ کوچکی از پوشش داخلی برمیدارد تا آسیبشناس آن را بررسی کند. نمونهبرداری همیشه به معنای شک به سرطان نیست.
علت نمونهبرداری، محل آن و زمان پاسخ پاتولوژی را از پزشک بپرسید. نتیجه باید در کنار تصویر آندوسکوپی و شرح حال تفسیر شود.
پولیپ برجستگی پوشش داخلی روده است. بسیاری از پولیپها در حین کولونوسکوپی با ابزار مخصوص برداشته و برای آزمایش فرستاده میشوند.
نوع و تعداد پولیپ، پاسخ پاتولوژی و کیفیت کولونوسکوپی در تعیین فاصلهٔ بررسی بعدی نقش دارند. خونریزی پایدار یا درد شدید پس از برداشت نیازمند ارزیابی سریع است.
الاستوگرافی گذرا که با نام تجاری فیبرواسکن شناخته میشود، سفتی کبد را بهصورت غیرتهاجمی تخمین میزند و ممکن است در ارزیابی احتمال فیبروز کمک کند.
عدد حاصل بهتنهایی تشخیص سیروز یا جایگزین همهٔ بررسیها نیست و باید با آزمایش، تصویربرداری و شرایط بالینی تفسیر شود. وجود دستگاه و محل انجام باید هنگام نوبت تأیید شود.
این موضوع چگونه بررسی میشود؟
علت درخواست و گزارشهای قبلی کبد را همراه بیاورید.
دستور آمادگی مرکز انجامدهنده را بگیرید.
نتیجه را با پزشک و در کنار سایر یافتهها مرور کنید.
در بیماری کبد چرب، وضعیت متابولیک، دیابت، وزن، داروها و آزمایشهای کبد در کنار هم بررسی میشوند. در بعضی افراد ارزیابی فیبروز با آزمونهای غیرتهاجمی لازم است.
سونوگرافی یا یک عدد آنزیم کبد بهتنهایی شدت بیماری را مشخص نمیکند. برنامهٔ پیگیری و اصلاح عوامل خطر باید شخصیسازی شود.
بیماریهای التهابی روده ممکن است با اسهال طولانی، درد شکم، خون در مدفوع و کاهش وزن بروز کنند. تشخیص بر پایهٔ شرح حال، آزمایش و اغلب آندوسکوپی با نمونهبرداری است.
نتیجهٔ یک آزمایش بهتنهایی کافی نیست. شدت بیماری و برنامهٔ درمان و پیگیری برای هر فرد جداگانه تعیین میشود.
خون در استفراغ یا مدفوع، مدفوع سیاه و کمخونی ممکن است منشأ گوارشی داشته باشند. بررسی بر اساس شدت خونریزی و وضعیت عمومی با آزمایش و گاهی آندوسکوپی انجام میشود.
خونریزی فعال، سرگیجه، غش یا ضعف شدید نیازمند مراجعهٔ فوری به اورژانس است؛ منتظر نوبت عادی نمانید.
این موضوع چگونه بررسی میشود؟
رنگ و مقدار تقریبی خونریزی و زمان شروع را شرح دهید.
درد بالای سمت راست شکم، بهویژه پس از غذا، ممکن است با سنگ کیسهٔ صفرا مرتبط باشد؛ اما علتهای دیگر نیز باید بررسی شوند. سونوگرافی و آزمایشها بر اساس نشانهها انتخاب میشوند.
تب، زردی یا درد شدید و ماندگار نیازمند ارزیابی سریع است. تصمیم درمانی به عوارض و شرایط فرد بستگی دارد.
سلیاک میتواند با اسهال، نفخ، کمخونی یا نشانههای دیگری همراه باشد. تشخیص معمولاً با آزمایش خون و در موارد مناسب نمونهبرداری از رودهٔ باریک انجام میشود.
شروع رژیم بدون گلوتن پیش از آزمون ممکن است نتیجه را تغییر دهد. دربارهٔ زمان آزمایش و برنامهٔ غذایی با پزشک هماهنگ کنید.
غربالگری برای فرد بدون علامت با هدف یافتن پولیپ یا سرطان در مرحلهٔ زودتر انجام میشود. انتخاب زمان و نوع آزمون به سن، سابقهٔ خانوادگی و عوامل خطر وابسته است.
کولونوسکوپی یکی از گزینههاست و تستهای مدفوع نیز در بعضی شرایط مطرحاند. فاصلهٔ تکرار بر اساس نتیجه و توصیهٔ پزشک تعیین میشود.