اندولیک پس از EVAR؛ نشت کنار استنتگرافت یعنی چه؟
در تصویر پیگیری ممکن است ورود خون به کیسهٔ آنوریسم دیده شود. واژهٔ اندولیک انواع مختلف دارد و هر نوع فوریت یا درمان یکسان ندارد.
اصل موضوع و دلیل اهمیت آن
اندولیک یعنی جریان خون همچنان به کیسهٔ آنوریسمِ بیرون استنتگرافت راه پیدا کرده است. نوع یک یا سه معمولاً مسئلهٔ اتصال یا خود گرافت است و ارزیابی زودهنگام می‌خواهد؛ نوع دو اغلب از شاخه‌های فرعی تغذیه می‌شود و در مواردی با پایش مدیریت می‌شود. نوع، دوام نشت و بزرگ یا کوچک شدن کیسه بر تصمیم اثر دارند. یک سطر گزارش تصویربرداری بدون مقایسه با تصاویر قدیمی برای نتیجه‌گیری کافی نیست.
چه چیزی را با آن اشتباه می‌گیرند؟
برخی انواع از اتصال بالا یا پایین گرافت می‌آیند و می‌توانند خطر بیشتری داشته باشند؛ برخی از شاخه‌های جانبی‌اند و تصمیم به تغییر اندازهٔ کیسه و روند آن وابسته است.
ارزیابی و تشخیص
گزارش تصویر باید نوع احتمالی، اندازهٔ کیسه و مقایسه با تصویر پیشین را مشخص کند. سونوگرافی داپلر یا سی‌تی بر حسب شرایط استفاده می‌شود.
گزینه‌های درمان و زمان تصمیم
بعضی موارد فقط زیر نظر می‌مانند و بعضی نیاز به ترمیم داخل‌رگی یا جراحی دارند. تفسیر یک واژهٔ «نشت» بدون دیدن تصویر و روند اندازه درست نیست.
مسیر تصمیم‌گیری در زندگی واقعی
بیمار بهتر است کارت گرافت، گزارش عمل و نسخهٔ تصاویر را نگه دارد. ممکن است تیم درمان از سونوگرافی تخصصی، سی‌تی یا روش دیگری برای مشخص شدن منشأ جریان استفاده کند؛ انتخاب آن به کلیه، کیفیت تصویر و سؤال بالینی وابسته است. بعضی اندولیک‌ها خودبه‌خود رفع می‌شوند و بعضی با مداخلهٔ داخل‌رگی درمان می‌شوند. اگر کیسه در حال بزرگ شدن است، حتی نبودن نشت واضح در یک تصویر هم پایان بررسی نیست. درد شدید تازه همراه ضعف یا غش، وضعیت اورژانسی محسوب می‌شود.
چه وقت باید سریع مراجعه کرد؟
درد شدید شکم یا پشت، افت فشار یا ضعف ناگهانی در بیمار دارای گرافت اورژانسی است.
پیگیری و پیشگیری از مشکل بعدی
زمان تصویر بعدی را از دست ندهید؛ بزرگ شدن کیسه حتی بدون اندولیک آشکار باید بررسی شود.
نکتهٔ عملی برای ویزیت
عبارت «اندولیک نوع دو» در گزارش به‌تنهایی فرمان مداخله نیست؛ روند قطر کیسه را کنار نوع نشت ببینید. اگر تصویر پایه بعد از عمل یا تصویر سال قبل در دسترس نیست، مقایسهٔ دقیق دشوار می‌شود.
منبع تخصصی
https://esvs.org/guideline/2024-abdominal-aorto-iliac-artery-aneurysms-guidelines/
این مطلب برای آموزش عمومی است؛ تصمیم درمانی با ارزیابی فردی انجام می‌شود.