وقتی کسی از خودآسیبی یا خودکشی حرف میزند؛ خانواده چه کند؟
پرسیدن مستقیم و آرام دربارهٔ قصد و خطر، گوش دادن و رساندن فرد به ارزیابی مناسب از نادیده گرفتن یا قضاوت کردن بهتر است.
موضوع از چه قرار است؟
گفتن «دیگر نمی‌توانم» یا اشاره به خودآسیبی را باید جدی گرفت؛ هیچ فرم یا امتیاز واحدی نمی‌تواند آینده را پیش‌بینی کند. هدف شناخت نیاز فوری و ساختن حمایت عملی است.
آنچه بیمار معمولاً نگرانش است
حرف زدن دربارهٔ خودکشی را نباید به «جلب توجه» تقلیل داد. پرسیدن مستقیم دربارهٔ قصد، برنامه و دسترسی به وسیله، فکر را در سر فرد ایجاد نمی‌کند؛ امکان فهم خطر را بیشتر می‌کند. خانواده باید آرام بماند، گوش بدهد و وعدهٔ محرمانه ماندن خطر ندهد.
ارزیابی و تشخیص
پرسش دربارهٔ فکر، قصد، برنامه، دسترسی به وسایل آسیب، اقدام قبلی، مصرف مواد و حمایت فعلی باید توسط فرد آموزش‌دیده پیگیری شود. خانواده می‌تواند در کنار فرد بماند و اطلاعات مهم را به تیم درمان منتقل کند.
درمان و تصمیم مشترک
برنامهٔ ایمنی مشترک شامل نشانه‌های هشدار، افراد قابل تماس، خدمات اورژانسی و محدود کردن دسترسی به وسایل خطرناک است. درمان مشکل زمینه‌ای و پیگیری پس از بحران نیز ضروری است.
جزئیات تصمیم درمانی
برنامهٔ ایمنی با خود فرد و تیم درمان ساخته می‌شود: نشانه‌های هشدار، روش‌های عبور از بحران، افراد مورد اعتماد، راه دسترسی به خدمات شبانه‌روزی و محدود کردن دسترسی به وسایل خطرناک. این برنامه جای درمان افسردگی یا مشکل زمینه‌ای را نمی‌گیرد. امتیاز پرسشنامه به‌تنهایی نباید تعیین کند چه کسی کمک دریافت کند.
زمان مراجعهٔ فوری
اگر خطر فوری، برنامهٔ مشخص، مسمومیت یا آسیب رخ داده، فرد را تنها نگذارید و با اورژانس محل تماس بگیرید.
پیگیری و اقدام عملی
پس از ارزیابی، زمان تماس و پیگیری را روشن کنید؛ قول محرمانه نگه داشتن خطر ندهید.
در زندگی روزمره
در خطر فوری، مسمومیت یا آسیب رخ‌داده، فرد را تنها نگذارید و فوراً از خدمات اورژانسی محل کمک بگیرید. پس از ترخیص، زمان تماس بعدی، داروها، همراهی خانواده و راه بازگشت در صورت تشدید را روشن کنید. حمایت بدون قضاوت و پیگیری عملی از جمله مهم‌ترین کارهای اطرافیان است.
نکته‌های تکمیلی برای بیمار و خانواده
مراقبت پس از بحران به همان اندازهٔ رسیدگی در لحظه اهمیت دارد. پیش از خروج از اورژانس باید معلوم باشد چه کسی همراه فرد است، داروها و وسایل خطرناک چگونه مدیریت می‌شوند، و اولین تماس پیگیری چه زمانی است. خانواده لازم نیست نقش درمانگر بگیرد؛ وظیفهٔ او گوش دادن، تنها نگذاشتن فرد در خطر فوری و رساندن او به خدمات مناسب است. اگر فرد درخواست کرد موضوع از همه مخفی بماند، با احترام توضیح دهید که در خطر جدی باید از افراد و خدماتی که می‌توانند ایمنی را حفظ کنند کمک گرفت.
۲۰ پرسش رایج مرتبط
این پرسش‌ها شما را به مقالهٔ مرتبط می‌رسانند. پاسخ فردی به شرح حال و ارزیابی متخصص نیاز دارد.
- اگر کسی از خودکشی حرف بزند مستقیم بپرسم؟
- پرسیدن دربارهٔ قصد، فکر خودکشی را ایجاد می‌کند؟
- چه وقت نباید فرد را تنها بگذاریم؟
- اگر برنامهٔ مشخص آسیب دارد اولین کار چیست؟
- خانواده چگونه بدون قضاوت گوش کند؟
- آیا می‌توانم قول بدهم موضوع را به کسی نگویم؟
- بعد از مسمومیت با دارو چه اقدام فوری لازم است؟
- برنامهٔ ایمنی شامل چه چیزهایی است؟
- دسترسی به وسایل آسیب را چگونه ایمن محدود کنیم؟
- آیا امتیاز یک پرسشنامه خطر آینده را پیش‌بینی می‌کند؟
- بعد از اورژانس پیگیری چه زمانی لازم است؟
- اگر فرد کمک را رد کند چه کنیم؟
- مصرف الکل چه اثری بر خطر فوری دارد؟
- آیا باید بیماری زمینه‌ای مثل افسردگی درمان شود؟
- دوست یا همکار از چه کسی کمک بگیرد؟
- چه علائم هشدار قبلی را با خود فرد ثبت کنیم؟
- کدام شمارهٔ اورژانس محل را از قبل بدانیم؟
- چرا حرفِ «فقط جلب توجه است» آسیب‌زا است؟
- اگر بحران شب رخ دهد چه کنیم؟
- پس از آرام شدن فرد، حمایت خانواده چگونه ادامه یابد؟
منبع راهنمای بالینی
https://www.nice.org.uk/guidance/ng225/chapter/recommendations
این متن برای آگاهی عمومی است و جای ارزیابی پزشکی یا روان‌پزشکی را نمی‌گیرد.