کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

انوریسم آئورت شکمی

انوریسم آئورت شکمی
2026/07/09

# آنوریسم آئورت شکمی چیست؟

 

---

 

# 🟥 **① آنوریسم آئورت شکمی چیست؟**

 

آنوریسم آئورت شکمی (Abdominal Aortic Aneurysm یا AAA) به بزرگ شدن غیرطبیعی و دائمی آئورت شکمی گفته می‌شود. آئورت بزرگ‌ترین شریان بدن است که خون را از قلب به اندام‌ها منتقل می‌کند.

 

وقتی دیواره آئورت ضعیف شود، قطر آن به‌تدریج افزایش می‌یابد و یک برآمدگی ایجاد می‌شود. اگر این برآمدگی بیش از حد بزرگ شود، خطر پارگی آن وجود دارد که می‌تواند باعث خونریزی داخلی شدید و تهدیدکننده حیات شود.

 

بسیاری از آنوریسم‌های آئورت شکمی تا مدت‌ها بدون علامت هستند و به‌طور اتفاقی در سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن تشخیص داده می‌شوند.

 

---

 

# 🟦 **② چرا آنوریسم آئورت شکمی ایجاد می‌شود؟**

 

شایع‌ترین علت این بیماری، **آترواسکلروز (تصلب شرایین)** و ضعیف شدن تدریجی دیواره آئورت است.

 

عوامل خطر عبارت‌اند از:

 

• افزایش سن (به‌ویژه بالای ۶۵ سال)

 

• سیگار کشیدن

 

• فشار خون بالا

 

• چربی خون بالا

 

• آترواسکلروز

 

• سابقه خانوادگی آنوریسم

 

• جنس مذکر

 

• برخی بیماری‌های ارثی بافت همبند مانند سندرم مارفان یا اهلرز-دانلوس

 

سیگار مهم‌ترین عامل قابل‌پیشگیری در ایجاد و رشد آنوریسم آئورت شکمی محسوب می‌شود.

 

---

 

# 🟨 **③ علائم آنوریسم آئورت شکمی چیست؟**

 

بیشتر بیماران هیچ علامتی ندارند.

 

در صورت علامت‌دار شدن، ممکن است موارد زیر دیده شود:

 

• درد مبهم یا مداوم شکم

 

• کمردرد

 

• درد پهلو

 

• احساس ضربان در شکم

 

• وجود توده ضربان‌دار در شکم

 

اگر آنوریسم پاره شود، علائم زیر ایجاد می‌شود:

 

• درد ناگهانی و بسیار شدید شکم یا کمر

 

• افت شدید فشار خون

 

• تعریق و رنگ‌پریدگی

 

• سرگیجه یا از دست دادن هوشیاری

 

• شوک

 

پارگی آنوریسم یک **اورژانس پزشکی** است و نیاز به درمان فوری دارد.

 

---

 

# 🟩 **④ چگونه تشخیص داده می‌شود؟**

 

پزشک ممکن است از روش‌های زیر استفاده کند:

 

• معاینه بالینی

 

• سونوگرافی شکم

 

• سی‌تی آنژیوگرافی (CTA)

 

• ام‌آر آنژیوگرافی (MRA) در موارد خاص

 

سونوگرافی بهترین روش غربالگری و پیگیری آنوریسم است، اما **سی‌تی آنژیوگرافی** دقیق‌ترین روش برای بررسی اندازه، محل و برنامه‌ریزی درمان به شمار می‌رود.

 

---

 

# 🟪 **⑤ درمان آنوریسم آئورت شکمی چگونه است؟**

 

درمان به اندازه آنوریسم، سرعت رشد و علائم بیمار بستگی دارد.

 

روش‌های درمانی شامل:

 

• پیگیری دوره‌ای با سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن

 

• کنترل فشار خون

 

• ترک سیگار

 

• درمان چربی خون

 

• جراحی باز تعویض آئورت

 

• درمان اندوواسکولار با استنت‌گرافت (EVAR)

 

در بسیاری از بیماران، زمانی که قطر آنوریسم به حدود **۵٫۵ سانتی‌متر** برسد، به‌سرعت بزرگ شود یا علامت‌دار باشد، درمان جراحی یا اندوواسکولار توصیه می‌شود. البته تصمیم نهایی بر اساس شرایط هر بیمار گرفته می‌شود.

 

---

 

# ⬜ **⑥ نکته کلیدی**

 

آنوریسم آئورت شکمی معمولاً تا زمان بزرگ شدن علامتی ایجاد نمی‌کند، اما در صورت پارگی می‌تواند طی چند دقیقه جان بیمار را تهدید کند. تشخیص زودهنگام و پیگیری منظم، بهترین راه پیشگیری از این عارضه خطرناک است.

 

---

 

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

 

- آترواسکلروز چیست؟

 

- استنت‌گرافت (EVAR) چیست؟

 

- آنوریسم آئورت سینه‌ای

 

- آنوریسم شریان پوپلیتئال

 

- آنژیوگرافی عروق

 

- چه زمانی آنوریسم نیاز به جراحی دارد؟

 

---

 

## 👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

 

آنوریسم آئورت شکمی یکی از بیماری‌هایی است که اگر پیش از پارگی تشخیص داده شود، در بیشتر موارد با موفقیت قابل درمان است. امروزه درمان اندوواسکولار (EVAR) در بسیاری از بیماران جایگزین جراحی باز شده و با برش کوچک‌تر، بستری کوتاه‌تر و بهبودی سریع‌تر همراه است. مهم‌ترین نکته، تشخیص به‌موقع و پیگیری منظم اندازه آنوریسم است.

 

---

 

## 🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

 

❌ هر آنوریسم آئورت شکمی باید فوراً جراحی شود.

 

❌ اگر آنوریسم درد نداشته باشد، خطری ندارد.

 

❌ آنوریسم آئورت فقط در افراد بسیار سالمند ایجاد می‌شود.

 

❌ بعد از درمان، دیگر نیازی به پیگیری نیست.

 

❌ ترک سیگار تأثیری بر رشد آنوریسم ندارد.

 

---

 

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

 

✔️ آنوریسم آئورت شکمی به بزرگ شدن غیرطبیعی آئورت در